Czym tak właściwie jest Joga?

Joga jest praktyką umysłu i ciała. Różne style jogi łączą w sobie różne pozycje i postawy ciała, techniki oddechowe oraz medytację lub relaks.

Joga służy wzmocnieniu i uzdrowieniu ciała oraz harmonizacji emocji i psychiki Pozycje i postawy ciała wzmacniają i rozciągają ciało, ćwiczenia oddechowe pozwalają lepiej kontrolować i relaksować ciało, a medytacja pogłębia uwagę i świadomość.

Codzienna praktyka Jogi to najlepszy sposób aby znacząco poprawić swoje zdrowie psychiczne jak i fizyczne, bez względu na wiek, kondycję czy umiejętności. Joga jest dla każdego i każdy przynajmniej raz powinien jej spróbować, aby przekonać się na własnej skórze jak wiele korzyści zdrowotnych może przynieść codzienna praktyka jogi.

Nie musisz być sportowcem aby zacząć praktykować jogę, ten rodzaj treningu zaczynasz od najprostszych ruchów aby z czasem stawać się coraz lepszym i wykonywać bardziej skomplikowane asany (pozycje i postawy ciała).

Joga kojarzy się nam głownie z wykonywaniem różnych pozycji i postaw ciała (asan), ale to nie jest kluczową częścią oryginalnych tradycji jogi w Indiach. Trening fizyczny nie był głównym celem jogi. Praktycy i wyznawcy tradycyjnej jogi skupiali się zamiast tego na jej innych elementach, takich jak rozszerzanie energii duchowej przy użyciu metod oddechowych i głębokiej koncentracji psychicznej (medytacji).  Joga jest swego rodzaju systemem filozoficznym, jest ściśle związana z religiami indyjskimi, zwłaszcza z hinduizmem, buddyzmem i dżinizmem.

Joga to system filozoficzny

Joga narodziła się i rozwijała w starożytnych indyjskich ruchach ascetycznych (ascetyzm – odrzucenie dóbr materialnych i przyjemności cielesnych na rzecz rozwoju duchowego, osiągnięcia świętości, czystości i doskonałości duchowej). Przez ostanie pięć tysiącleci jogini przekazywali wiedzę swoim uczniom, a wiele różnych szkół jogi rozwijało się w miarę jak praktyka jogi rozszerzała swój globalny zasięg i popularność.

Podstawowym tekstem który opisuję jogę jako system filozoficzny są Jogasutry.

Jogasutra jest  licząca 2000 lat rozprawą indyjskiego mędrca Patańdżalego na temat filozofii jogi.  Jest przewodnikiem po tym, jak opanować umysł, kontrolować emocje i rozwijać się duchowo. Jogasutra jest najwcześniejszym pisemnym “zapisem jogi” i jednym z najstarszych istniejących tekstów. Jogasutra stanowi ramy dla całej współczesnej jogi.

Joga według Patańdżalego polega na „powściągnięciu zjawisk świadomości”

“Joga zasadniczo polega na medytacyjnych praktykach, których punktem kulminacyjnym jest osiągnięcie stanu świadomości wolnego od wszelkich sposobów myślenia czynnego lub dyskursywnego (opartego na ścisłym, logicznym wnioskowaniu), a w końcu osiągnięcie stanu, w którym świadomość nie jest świadoma żadnego zewnętrznego przedmiotu, to znaczy, jest świadoma jedynie swojej własnej natury jako świadomości niezmieszanej z żadnym innym przedmiotem”

Jogasutra - ośmiostopniowa ścieżka jogi

Jogasutry Patanjaliego Żródło: Ms Sarah Welch [CC BY-SA 4.0], Wikimedia Commons

Jogasutry opisują osiem aspektów rozwoju duchowego jogina. Oto one:

POZNANIE ZEWNĘTRZNE

YAMA  (zasady moralne) – opanowanie pięciu zasad moralnych

Yamas są zasadami etycznymi w hinduizmie i mogą być postrzegane jako moralne imperatywy (imperatyw – nakaz, reguła, zasada, która nie podlega dyskusji). Pięć jam wymienionych przez Patańdżalego to:

  • Ahimsa – “niekrzywdzenie” “niestosowanie przemocy” zasada ta nakazuje poszanowanie wszelkiego życia. Unikania przemocy słownej i fizycznej. Niezabijania i krzywdzenia ludzi, zwierząt, roślin i ziemi. Zasada „ahimsa” wiąże się ściśle z przekonaniem, że przemoc wszelkiego rodzaju rodzi negatywne konsekwencje karmiczne. (Filozoficzne wyjaśnienie karmy różni się pomiędzy tradycjami, jednak główna idea głosi, że nasze czyny tworzą przyszłe doświadczenia i przez to każdy jest odpowiedzialny za własne życie, cierpienie i szczęście, jakie sprowadza na siebie i innych)
  • Satya – “prawdomówność” “brak fałszywości” Odnosi się do bycia prawdomównym w myśli, mowie i działaniu człowieka. Powściągliwością od kłamstwa i wypaczenia rzeczywistości w wyrażeniach i czynach.
  • Asteya – “nie kraść” “nie oszukiwać” ani nieetycznie manipulować cudzym majątkiem lub innymi dla własnego zysku. Kradzież lub chęć kradzieży wyraża brak wiary w siebie, w swoją zdolność do nauki i tworzenia własności. Kradzież cudzej własności jest również kradzieżą własnej potencjalnej zdolności do rozwoju. Ta cnota wynika ze zrozumienia, że wszelkie sprzeniewierzenie jest wyrazem pragnienia i poczucia braku współczucia dla innych istot.
  • Brahmacharya – “powsciągliwość seksualna” “czystość” “wierność małżeńska” jest cnotą celibatu gdy jest się w stanie “wolnym” i wierność partnerowi, gdy jest się w związku małżeńskim.
  • Aparigraha – “nie przywiązywanie się do rzeczy materialnych” Słowo parigrah oznacza “gromadzić”, “pragnąć”, “szukać”, “zagrabić”, “przyjmować” dobra materialne lub prezenty od innych. Zasada ta obejmuje również ideę czynienia dobra z oczekiwaniem korzyści lub nagród. Parigraha zawiera zarówno wyniki jak i intencje, innymi słowy, oznacza postawy pragnienia, posiadania i przechowywania rzeczy materialnych. Cnota aparigrahy oznacza przyjmowanie tego, co jest naprawdę konieczne, a nie więcej.

NIYAMA (praktyki ascetyczno-mistyczne) – opanowanie pięciu zasad ascetycznych

  • Śauca – “czystość” “czystość umysłu, mowy i ciała”  chodzi o czystość zewnętrzną jak i wewnętrzną. Mowa tutaj o utrzymywaniu naszego fizycznego ciała w czystości i dobrej formie. Dotyczy to również zdrowego odżywiania się, oczyszczaniu organizmu z toksyn i dbania o swoją witalność. Wewnętrzna “czystość” obejmuje też aspekty emocjonalne i umysłowe – uwolnienie się od przeszkadzających emocji takich jak np: gniew, żądza, fałsz, chciwość, nienawiść, oraz niewłaściwych myśli.
  • Santosha – “zadowolenie, akceptacja innych, akceptacja własnej sytuacji, akceptacja okoliczności w celu ich przemijania lub zmiany” “optymizm” “pogoda ducha” “życzliwość” chodzi o utrzymanie spokoju umysłu niezależnie od sytuacji i okoliczności. Akceptacje swojej sytuacji, swojego życia, zdarzeń, kontrolę strachu i pragnień. Kiedy oswobodzisz swoje myśli, Twój umysł stanie się skoncentrowany i spokojny, będziesz czuł zadowolenie z tego jak jest, a wtedy zmiana nadejdzie sama.
  • Tapas –  “zapał” “wewnętrzna energia” “wytrwałość” “surowość” “dyscyplina” odnosi się do osobistego dążenia do dyscypliny podejmowanej do osiągnięcia celu. Oznacza nieustanny wysiłek, aby uczynić ciało i umysł zdrowymi, praktyka tapas oznacza zaangażowanie i wewnętrzną motywację pozwalającą pokonać lenistwo i niezdecydowanie.
  • Svadhyaya – “praca nad sobą” “autorefleksja” “introspekcja własnych myśli, przemówień i działań” polega na prawdziwym świadomym poznaniu siebie, na rozwijaniu wrażliwości, umiejętności postrzegania siebie i inteligencji.
  • Ishvarapranidhana –   “oddanie się Bogu, poddanie się sile wyższej” od czasu wydania Sutry, hinduscy uczeni debatowali i komentowali kto lub czym jest Ishvara. Komentarze te wahają się od zdefiniowania Ishvary od “osobistego boga” do “szczególnego ja” do “wszystkiego, co ma duchowe znaczenie dla jednostki” koncepcja Ishvary w filozofii jogi funkcjonuje jako “katalizator transformacyjny lub przewodnik pomocny w pomaganiu joginowi w drodze do duchowego wyzwolenia”

ASANA (pozycja jogiczna) – przebywanie w pozycji, która jest stabilna i zrelaksowana

Asana jest więc postawą, którą można utrzymać przez pewien okres czasu, pozostając zrelaksowanym, stabilnym, wygodnym i nieruchomym. Patańdżali nie wymienia żadnej konkretnej asany, z wyjątkiem frazesowej sugestii: “postawę można trzymać z wygodą i bezruchem”.  Postawa, która powoduje ból lub niepokój, nie jest prawidłową postawą. Inne teksty pomocnicze badające sutrę Patańdżalego stwierdzają, że jednym z wymogów prawidłowej postawy jogi jest utrzymywanie klatki piersiowej, szyi i głowy w pozycji wyprostowanej (prawidłowa postawa kręgosłupa).

Twierdzi się, że asany mają korzystny wpływ na elastyczność, siłę i równowagę, zmniejszają stres i związane z nim konsekwencje, oraz mają szczególne korzyści dla niektórych chorób przewlekłych. Klasyczna joga wyróżnia 84 archetypy pozycji i postaw ciała wspólnych dla wszystkich rodzajów jogi. Oczywiście asan jest znacznie więcej,  w dwudziestym wieku Pattabhi Jois (1915-2009) założyciel Ashtanga Vinyasa Yoga, oraz B.K.S. Iyengar (1918-2014) założyciel Iyengar Yoga opisali kolejne setki asan, ożywili popularność jogi i przenieśli ją do świata zachodniego. W 1984 roku Sri Dharma Mittra założyciel Centrum Dharma Yoga w Nowym Jorku stworzył popularny na całym świecie plakat “Master Yoga Chart of 908 postures” przedstawiający 908 asan.

Plakat ten jest nieocenionym narzędziem nauczania jogi od dziesięcioleci. Można go znaleźć w wielu studiach jogi, szkołach i Aszramach (w hinduizmie miejsce dla modlących się ascetów) na całym świecie, w tym w Indiach. (Poniżej na zdjęciach przykładowe asany)

POZNANIE WEWNĘTRZNE

PRANAYAMA – właściwa kontrola oddechu (podczas medytacji)

Pranayama jest słowem złożonym w sanskrycie składającym się z “prany” + “ayama”. Prana jest kosmiczną/uniwersalną siłą życiową, która jest odpowiedzialna za utrzymanie nas ‘przy życiu’. W Indiach, kiedy człowiek umiera, mówimy, że ‘prana’ opuściła jego ciało. Słowo ‘ayama’ ma dwa różne znaczenia – rozciągnięcie/długie/rozszerzenie oraz kontrola/ograniczenie. Tak więc słowo pranayama oznacza zdolność do rozszerzania lub rozciągania naszej siły życiowej (prany) poprzez kontrolowanie oddechu.

Pranayama jest niewiarygodnie bogatą praktyką składającą się z wielu technik oddechowych, które różnią się złożonością od tych na tyle prostych, które może wykonać dziecko, do tych, które są odpowiednie tylko dla zaawansowanych praktyków.

Techniki pranayamy polegają na kontrolowaniu oddechu na wiele sposobów. Według Patańdżalego  “Modyfikacje oddechu są wewnętrzne, zewnętrzne lub zatrzymane; mają być regulowane przez przestrzeń, czas i liczbę i są długie lub krótkie”. W tym kontekście przestrzeń stanowi albo określony punkt skupienia w ciele (np. dolny kręgosłup) albo lewe/prawe nozdrze, czas oznacza czas trwania oddechu, a liczba oznacza liczbę wdechów i wydechów lub zatrzymań.

Pranayama stanowi istotny pomost pomiędzy ciałem i umysłem. Kontrolując oddech, można kontrolować umysł. Kiedy człowiek jest zły lub wzburzony, jego oddech jest szybki, płytki i zakłócony. Kiedy człowiek jest spokojny, jego oddech jest miękki i niezakłócony. Często słyszymy zwrot “weź głęboki oddech”, gdy jesteśmy czymś zdenerwowani.  Joga uczy nas, że nie tylko nasze emocje kontrolują jakość naszego oddechu, ale możemy kontrolować umysł i nasze emocje kontrolując oddech.

W jogicznej sutrze Patańdżali opisuje pranayamę jako proces, dzięki któremu można przełamać swój nieświadomy schemat oddychania i sprawić, że oddech będzie długi, miękki i regularny. Nieświadome wzorce oddechowe większości ludzi są zazwyczaj napięte, płytkie i nieregularne, co prowadzi do różnego rodzaju problemów zdrowotnych, ponieważ sposób oddychania znacząco wpływa na autonomiczny układ nerwowy( Autonomiczny układ nerwowy powoduje reakcje niezależne od woli człowieka, jest układem którego nerwy unerwiają narządy wewnętrzne, czyli na przykład powoduje wydzielanie soku żołądkowego, ruchy perystaltyczne jelit itp.) Dlatego prawidłowy oddech jest niezwykle ważny dla prawidłowego funkcjonowania naszych organizmów.

PRATYAHARA – powstrzymanie naturalnej aktywności zmysłów

Pratyahara pochodzi z korzeni sanskrytu prati, co oznacza “z dala” lub “przeciwko”, i ahara, co oznacza “pożywienie” lub “pokarm”. Dlatego też całe słowo oznacza wycofanie się z tego, co odżywia zmysły inaczej mówiąc chodzi o skierowanie zmysłów z zewnątrz do wewnątrz.

Zanim zmysły zostaną skierowane do wewnątrz, umysł musi być oczyszczony i uspokojony przez jamę, niyamę i pranajamę. Kiedy zmysły wycofują się, zostają wchłonięte przez sam umysł, i nie angażują się w otoczenie zewnętrzne. Mówi się, że pozwala to praktykującym doświadczyć prawdziwego wewnętrznego Ja.

Potrzeba lat, aby rozwinąć praktykę pratyahary. Ale kiedy już zostanie osiągnięta, pozwala umysłowi stać się spokojnym, tak aby można było uzyskać optymalną koncentrację podczas medytacji. Mówi się, że gdy ktoś opanował już pratyaharę, nigdy więcej nie doświadczy rozproszenia uwagi i nie będzie już musiał wycofywać się ze świata zewnętrznego, aby głęboko medytować.


Budda Maitreja. Imię Maitreja pochodzi z sanskryckiego maitri co znaczy, nieuwarunkowana, uniwersalna miłość.

DHARANA – koncentracja na jednym przedmiocie (np. na mantrze lub na świętym wizerunku)

Dharana można przetłumaczyć jako “trzymanie”, “trzymanie w ryzach”, “koncentracja” lub “pojedyncze skupienie”. Pratyahara polega na wycofaniu zmysłów ze zjawisk zewnętrznych. Dharana rozwija ją dalej, udoskonalając ją do jednopunktowej koncentracji, co w tym kontekście oznacza, że umysł myśli o jednym obiekcie i unika innych myśli (skupiamy się na czymś bez przeskakiwania myślami na inne tematy). Generalnie za przedmiot (obiekt) koncentracji należy brać to, co sprzyja rozwojowi wewnętrznemu i przebudzeniu świadomości.

Regularna praktyka dharany wzmacnia praktykę jogi poprzez poprawę zdolności praktykującego do zachowania koncentracji, bez względu na to, co robi. Trenuje umysł, aby pozostawał spokojny i zwiększa siłę umysłową. Dharana jest podstawą dla dhjany, medytacji, a bez dobrej dharany (skupienia, skoncentrowania) stany medytacyjne nie są możliwe do osiągnięcia.

POZNANIE DUCHOWE

DHYANA – głęboka medytacja, kontemplowanie nad przedmiotem medytacji

Dhyana dosłownie oznacza “kontemplację, refleksję” i “głęboką, abstrakcyjną medytację”. Dhyana kontempluje (kontemplować oznacza nieobecnie przypatrywać się czemuś w zadumie), zastanawiając się nad tym, na czym skupiła się dharana. Jeśli w szóstym etapie praktykowania jogi skupiono się na osobistym bóstwie, dhyana jest jego kontemplacją. Jeśli koncentracja była skupiona na jednym obiekcie, dhyana jest nieocenioną obserwacją tego obiektu. Jeśli koncentracja była skupiona na koncepcji/idei, dhyana rozważa tę koncepcję/idea we wszystkich jej aspektach, formach i konsekwencjach. Dhyana to nieprzerwany ciąg myśli, prąd poznania, przepływ świadomości.

Dhyana jest integralnie związana z dharaną, jedna prowadzi do drugiej. Dharana jest stanem umysłu, a dhyana jest procesem umysłowym. Dhyana różni się od dharany tym, że medytujący nie tylko koncentruje się na jednym obiekcie, ale zdaje sobie sprawę z wielu jego aspektów i pomysłów na temat tego samego obiektu.

SAMADHI – stan nad świadomości, zjednoczenie się z nieskończoną mocą, owoc praktyki, wyzwolenie z cierpienia

Samadhi oznacza “łączenie, harmonijną całością, trans, wyzwolenie”.

Samadhi jest jednością z tematem medytacji. Samadhi jest tym stanem duchowym, kiedy umysł jest tak pochłonięty w tym, co rozważa, że traci poczucie własnej tożsamości. Stan samadhi to stan najwyższego oświecenia, wolności, zjednoczenia z wszech duchem, stan całkowitego szczęścia, radości i pokoju. W Samadhi człowiek sam staje się obiektem skupienia, „widzi jego oczami”, „słyszy jego uszami”. Wyćwiczenie w kontemplacji prowadzi do uzyskania intuicji. Poprzez kontemplację różnych obiektów doznaje się intuicyjnego poznania tych obiektów. Najwyższym obiektem samadhi jest skupienie się na istocie własnego umysłu.

Podsumowując – Im szybciej zrozumiemy, że joga to nie tylko wykonywanie asan, tym szybciej zaczniemy ją rozumieć i w pełni odczuwać. Już wiesz, że joga to tak na prawdę filozofia rozwoju duchowego opisana jako ośmiostopniowa ścieżka rozwoju jogina.

Praktykę jogi zaczynamy od udoskonalenia naszego zachowania w świecie zewnętrznym, następnie angażujemy się w trzeci stopień, asanę, która jest programem postaw fizycznych zaprojektowanym w celu oczyszczenia ciała i zapewnienia mu siły fizycznej i wytrzymałości wymaganej przez długie okresy medytacji.

Kontrolując oddech i wyciszając umysł podczas medytacji rozpoczynamy wyprawę do wnętrza siebie, aby lepiej poznać swoje własne “Ja”.

Praktykując jogę regularnie rozwijamy się duchowo, odkrywając swoje prawdziwe pragnienia, marzenia, poznajemy lęki i blokady które siedzą gdzieś głęboko w nas, aż do momentu osiągnięcia prawdziwej spójności ze wszechświatem, która prowadzi do poczucia wyzwolenia, wolności, pokoju, niepohamowanego szczęścia i radości.

Dodaj komentarz

avatar
  Subscribe  
Powiadom o